Blog: Langer thuis wonen, hoe doe je dat?

“Woonadviseurs komen bij 70 jarigen over de vloer, die de wasmachine nog op zolder hebben staan. Via een smalle vlizotrap klimmen ze omhoog. Natuurlijk erg gevaarlijk en oh zo makkelijk en goedkoop om te veranderen. Als kinderen aankaarten dat het veel te gevaarlijk is dan wordt het weggewuifd. Zodra een woonadviseur een kijkje komt nemen… tja dan kan en mag er veel. Vreemde ogen dwingen toch. Voor weinig geld en in een mum van tijd staat de machine in de (bij)keuken. Dit is maar een voorbeeld van hoe je heel makkelijk met simpele oplossingen je woning aan kunt passen en dus langer thuis kunt blijven wonen.” Dat zegt Andrea Kuijpers, adviseur bij Spectrum  die zich bezighoudt met Opplustrajecten in gemeenten. “Er is een urgentie dat gemeenten en bewoners aan de slag moeten met het aanpassen van woningen. Het advies van de Raad voor leefomgeving & infrastructuur: Langer zelfstandig, een gedeelde opgave van wonen, zorg en welzijn, is een bevestiging daarvan.” 

Onrust en angst
Het beleid is dat mensen langer thuis blijven wonen. Dat veronderstelt dat dit nu niet het geval zou zijn of dat men eerder naar een verzorgingshuis gaat dan nodig is. De praktijk wijst echter anders uit. Andrea Kuipers: “Eigenlijk wil iedereen zolang mogelijk thuis blijven wonen. Maar wat er gebeurde was dat mensen zich voor de zekerheid gingen inschrijven in een verzorgingshuis, als achtervang.  Als puntje dan bij paaltje kwam, sloegen de meeste mensen de vrijgekomen plek toch af. Lekker thuis blijven ook al kon dat misschien niet meer. Nu is dit niet meer mogelijk, ‘je voor de zekerheid inschrijven’. De vanzelfsprekendheid dat er altijd een plek in een verzorgingshuis is waar zorg en welzijn geregeld is, is verdwenen. Natuurlijk, als je echt niet voor jezelf kunt zorgen dan krijg je een indicatie, maar zo voelen de meeste mensen het niet. Ze zijn onrustig, angstig.” Wat volgens Andrea verbeterd moet worden zijn de randvoorwaarden. “Als die goed zijn dan is het voor mensen ook mogelijk langer en veilig thuis te wonen en zal de onrust minder worden.”
 

Randvoorwaarden
“De gemeente heeft een rol in het scheppen van die randvoorwaarden. Mantelzorgers en buren kunnen veel, maar niet alles. Naast huishoudelijke hulp, ondersteuning en begeleiding, dagopvang, vervoer e.d. is een van de belangrijkste randvoorwaarden een geschikte woning. Door hele makkelijke, goedkope en effectieve veranderingen in de woning wordt de kans op kleine ongelukjes met grote gevolgen voorkomen. Heel simpel: een tweede trapleuning, betere verlichting e.d. Zo voorkom je ongelukken en creëer je (een gevoel van) veiligheid.” Niet elke gemeente is al zover. De vertaling van het beleid naar de praktijk is soms moeilijk.
 

Opplustrajecten Wijchen
In de gemeente Wijchen heeft Andrea in 2013 een Opplustraject begeleid. Een succesvolle pilot, die bestond uit twee delen. Informatievoorziening over woningaanpassingen aan eerstelijnshulpverleners en advies op maat bij de mensen thuis. Hiervoor zijn vrijwillige woonadviseurs getraind. Preventie is een belangrijk punt. “Mensen willen niet oud worden en willen niet nadenken over verbeteringen in de woning. Er komt echter een moment dat er iets gebeurt, bijvoorbeeld met de gezondheid, en dan is het belangrijk dat de informatie voorhanden is. Voor de bewoners van Wijchen zijn er informatieavonden georganiseerd waar ruim 500 mensen op af kwamen. 250 daarvan hebben een bezoek van de woonadviseur aangevraagd en in de afgelopen drie maanden hebben 60 mensen een aanpassing van de woning aangevraagd. Er is dus echt een behoefte. Financiering is niet altijd een probleem, mensen investeren graag in hun woning.” (zie ook het Magazine Bewust Wonen)

Een succesvol traject, en zo zijn er meer projecten waar Andrea met volle inzet aan werkt. Nu is ze bezig in Lochem om te kijken of met Opplussen ook mensen met lichte tot matige dementie langer thuis kunnen blijven wonen. Wilt u meer weten of wilt u advies over langer zelfstandig wonen? Andrea Kuipers kan u verder helpen.

 Door Anja Slendebroek, 2 februari 2014