Het naderend einde van een sprankelende Wijkapp

Een prachtig bewonersinitiatief van drie inwoners en ondernemers in de Arnhemse Wijk Sint Marten Sonsbeekkwartier: de Wijkapp Ontdek de Wijk. Een hyper actueel platform dat via mobiel, tablet of laptop inwoners en ondernemers uit de wijk met elkaar verbindt. Er is keihard gewerkt en er staat iets moois. En toch gaat het mis. Per 31 maart 2016 stopt de Wijkapp er mee. Een gesprek met de motor achter dit initiatief: Eric van Arendonk.

We gaan terug naar 2013. Marjet Zeegers van het wijkplatform, Irene Veerbeek van Rijnstad en Ids Breeuwsma van Woningbouwvereniging Portaal concluderen dat er relatief weinig mensen meedoen aan de vele activiteiten in de wijk die in en rondom wijkcentrum De Nieuwe Hommel worden georganiseerd. Een laagdrempelig digitaal platform dat ontwikkeld wordt met en door wijkbewoners van Sint Marten en Sonsbeekkwartier helpt wellicht om eenvoudig de binding met de wijk en de wijkbewoners te verbeteren.

De drie wijkbewoners, Eric van Arendonk, Leendert Douma en Thijs van Trigt pakken, samen met collega Reinier Meenhorst, de handschoen op en schrijven een projectplan dat door het bewonersplatform en door Portaal een warm onthaal krijgt. Later sluit Trinfinity (Marcel Bauw) aan voor de technische realisatie.

De contouren van de Wijkapp Ontdek de Wijk  worden duidelijk. De initiatiefnemers gaan een plan maken voor een sociaal platform Sint Marten–Sonsbeekkwartier dat de interactie tussen bewoners, locaties, beelden en geografie van deze wijk vergroot. Portaal en het wijkplatform stellen een bescheiden budget beschikbaar.

Samen met inwoners en ondernemers
Van begin af aan zijn wijkbewoners bij het ontwikkelen van de wijkapp betrokken. Eric: “Al snel formeerden we een betrokken bewonersgroep van tien inwoners die ons klankbord was. Zo inventariseerden we verbeterpunten en ‘vraagtekens’ en werd het concept aangepast en verbeterd.” Op deze manier ontwikkelde het idee zich stap voor stap tot een getoetst en gedragen concept. “Er bleek bijvoorbeeld geen behoefte te zijn aan informatie over de geschiedenis van de wijk. En ook niet aan spelletjes. Het moest allemaal praktisch, eenvoudig en functioneel. Geen luxe app, maar simpel met een eenvoudige interactiestructuur. En liefst ook met een ‘durf te vragen-functie’”, aldus Eric.

Ook met de ondernemers in de wijk was direct intensief contact. De initiatiefnemers verzamelden een kerngroepje van vier enthousiaste ondernemers om zich heen. De insteek was tweeledig: toetsen of de ondernemersfunctie in de wijkapp de ondernemers aanspreekt en kijken of ze hiervoor een financiële bijdrage (150 Euro per jaar) willen leveren. Zo kreeg het nieuwe digitale platform steeds meer kleur en werd gekozen voor vier heldere functies:

Agenda – Wat is er vandaag in de wijk te doen?
Bewoners willen weten wat er in de wijk te doen is, zodat ze aan een activiteit kunnen deelnemen. Bewoners kunnen agenda-items plaatsen, waarmee ze activiteiten promoten.

Vragen – Kan ik morgen ‘n boormachine lenen? Ga je mee naar de eetgroep?
Bewoners kunnen vragen stellen aan andere wijkbewoners, zodat ze in contact komen met bewoners die hen kunnen helpen.

Ondernemers – Hoe word ik beter zichtbaar in de wijk?
Ondernemers kunnen hun bedrijven zichtbaar maken en producten of diensten aanbieden, zodat bewoners klant worden of blijven.

Fun – Kijk! Mijn foto’s van de geveltuintjes
Bewoners kunnen foto’s of teksten plaatsen, waarmee ze (wijk)ervaringen laten zien en met elkaar delen.

In 2015 schuift Spectrum aan om mee te denken over verdere communitybuilding, PR en lobby voor financiering en op 10 juni 2015 is het zover. De Wijkapp wordt gelanceerd tijdens een groot wijkfeest van Sint Marten–Sonsbeekkwartier. De wijkapp haalt de pers met een leuk artikel in de Arnhemse Koerier en ook RTV Arnhem gaat er op in.

Vliegende start
Het blijkt een vliegende start en de bezoekerscijfers schieten omhoog. Gaandeweg maken steeds meer inwoners een account aan zodat ze ook inhoud op de app kunnen plaatsen. Het aantal loopt gestaag op tot 342.

De ambities liggen hoog en er worden nieuwe bijeenkomsten belegd met de kerngroep van bewoners en met de ondernemers. Inmiddels zijn er al 25 ondernemers actief. Een van de actieve inwoners die het Wijkapp gebruikt is buurtpastor Geert Roozema. Eric: “Na zijn oproep ‘Op zoek naar gympies voor arme vrouw’ leverde een lieve wijkbewoner spik splinternieuwe sneakers bij de pastor af.” Ook de spontane rubriek ‘Even voorstellen als buurtbewoner’ deed het geweldig goed. “Eigenlijk gebeurde alles wel wat we vooraf gehoopt hadden, alleen het in gang zetten kostte ons heel veel tijd,” concludeert Eric. Ook de fotorubriek is een succes. De foto van het kleinste huis van Arnhem (35 m2) is een topper.

Ondernemers krijgen een kaartvermelding en een profielpagina en kunnen op de Wijkapp zoveel promo’s plaatsen als ze maar willen en krijgen tips van de initiatiefnemers. De vier ondernemers uit de kerngroep werven stevig door en het aantal ondernemers groeit uit tot 28. Van Wijnhuis, verzekeraar en makelaar tot café. Een pedicure uit de wijk is het meest fanatiek. Ook sluiten zich inmiddels 10 organisaties bij de Wijkapp aan. Die hebben vooral baat bij de Agenda-functie. De meest actieve is die van het Wijkplatform.

De initiatiefnemers gaan aan de slag met verbeteracties. Daar waar mogelijk worden kleine technische aanpassingen gelijk doorgevoerd. Ook proberen ze financiering los te krijgen voor een doorontwikkeling van de Wijkapp. Uitgebreidere profielen, activiteiten gemakkelijker aanmelden en statistieken voor ondernemers staan op het wenslijstje. Eric: “Woningcorporatie Portaal is intussen zo enthousiast dat budget wordt gereserveerd voor een Wijkapp in twee andere wijken in Arnhem.” Voorwaarde is dat andere corporaties ook gaan meedoen.

Dan komt er een kink in de kabel.
De financiering voor doorontwikkeling komt niet van de grond. Zo organiseert gemeente Arnhem vlak na de zomer de Wijkprijs en ook de Wijkapp mag meedoen. Helaas vallen ze niet in de prijzen. Bij gemeente en provincie wordt een subsidieaanvraag ingediend, maar niet gehonoreerd. En er zijn nog meer redenen waardoor de initiatiefnemers steeds meer op de tenen gaan lopen. Eric: “We hoopten dat na de lancering de inwoners en ondernemers zelf actief het platform in stand zouden houden. Nou, dat viel tegen. Slechts een klein aantal ondernemers maakte echt actief gebruik van de app. Om inwoners nog meer erbij te betrekken hebben we aanvullende kanalen ingezet zoals Facebook en een speciale nieuwsbrief. En we hebben diverse pogingen ondernomen om de kerngroep uit te breiden.”

Uiteindelijk is het niet gelukt. Wat ziet Eric als belangrijkste reden hiervan? “Met Ontdek de Wijk probeerden we het gebruik van een nieuw kanaal te stimuleren. Maar dat is lastig. Mensen handelen uit gewoontegedrag en zijn dus niet gewend aan zo’n ander kanaal. Voor iets nieuws moet je zorgen dat je continu heel erg zichtbaar bent. Ik vergelijk het met een nieuwe kroeg. Mensen zijn nieuwsgierig en gaan een keertje kijken, maar blijven ze na de ene keer ook komen?”

Een ander punt is dat mensen verwend zijn met de technische mogelijkheden en luxe van social media zoals Facebook. En dan zijn er ook nog de nieuwkomers zoals het Arnhemse Wazzurb en het Amerikaanse Nextdoor. “Ja, beaamt Eric. “Dat is de norm en daar is het lastig mee te concurreren. Bovendien ben ik benieuwd of de binding in de wijk voldoende is voor een nieuw kanaal zoals de Wijkapp.”

Wat zou je achteraf gezien anders gedaan hebben? Eric denkt na. “We hebben te weinig tijd aan de lange termijn besteed. Keihard gewerkt aan de ontwikkeling en vervolgens naar de lancering toe. En toen gehoopt dat de community daarna wel op eigen benen stond. Het was mooi zijn geweest als er budget was geweest om een jaar lang stevig in activeren van community te investeren. Zeker als je in wijk woont waar al zoveel gebeurt.”

Sociaal ondernemer in de toekomst?
Daar hoeft Eric niet lang over na te denken. “Natuurlijk sta ik  daar positief tegenover, maar dan als iemand die deel uitmaakt van de projectgroep, niet meer als initiator. Ontdek de Wijk heeft mij veel plezier opgeleverd. Ik ken nu veel meer inwoners en ondernemers uit de wijk dan voorheen. Voel me meer thuis in mijn eigen wijk!”