Samen Goed voor elkaar in Brummen

Brummen is voortvarend aan de slag gegaan met de veranderingen in het sociaal domein. Communicatie is een cruciale factor bij de transities en transformatie. Al vanaf 2013 is de gemeente in gesprek met inwoners, cliënten, samenwerkingspartners en raad. Een overkoepelende paraplu is de campagne Samen Goed voor elkaar. Een gesprek met Gert-Jan van Dijk, communicatieadviseur voor het Sociaal Domein in gemeente Brummen. 

Gert-Jan schuift zijn stoel aan en blikt terug naar 2013. Want toen al was Brummen alert op de veranderingen die er aan zouden komen in het sociale domein. Van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving betekent immers een enorme omslag en cultuurverandering voor alle betrokkenen. “We zagen veel op ons afkomen. Vanuit rijk en VNG was het toen nog stil.

Met het leefringenmodel (zie kader) als uitgangspunt zijn we gaan kijken hoe we dat in onze gemeente goed handen en voeten konden geven.. Hoe maak je je dat als gemeente, als professional en als samenleving eigen?”, stelt Gert-Jan hard op.

Het leefringenmodel werkt van binnenuit naar buiten (voorbeeld Jeugdhulp)
Brummen gaat uit van de hulpvraag van het kind/het gezin en biedt zorg op maat die aansluit bij wat het gezin zelf kan (leefring 1). Professionals bieden ondersteuning om samen met de het gezin te bepalen wat nodig is. Oplossingen worden gezocht samen met het gezin. Biedt dit geen oplossing dan wordt tussen het gezin (eventueel betrokken familie, vrienden en mantelzorgers) en professional nagegaan welke zorg en ondersteuning vanuit het eigen netwerk mogelijk is (leefring 2). Is dat niet mogelijk dan wordt nagegaan of algemene voorzieningen een oplossing bieden (leefring 3). Als laatste mogelijkheid kunnen individuele voorzieningen worden
ingezet (leefring 4).

Overkoepelend communicatieplan
Besloten werd om voor de drie decentralisaties een overkoepelend communicatieplan te schrijven en in juni 2014 startte de campagne Samen Goed Voor Elkaar. Centraal daarbij stonden drie inwoners en drie professionals van Brummen die in elk van de drie domeinen (Jeugdhulp, Wmo en Participatie) als hulpgever en hulpverlener boegbeelden van de transformatie zijn. Bestaande inspirerende voorbeelden. Je kunt ze dus in de gemeente Brummen letterlijk op straat tegenkomen!

Zo kwam er een website Samen Goed Voor Elkaar met veel informatie, afbeeldingen en filmpjes. Wat betreft social media is er bewust gekozen voor Facebook. Dit omdat de verwachting is dat via dit kanaal de meeste ‘gewone’ inwoners bereikt worden. Grote Bannieren met daarop afgebeeld de hulpgevers en hulpverleners uit de campagne werden bij bijeenkomsten, in het gemeentehuis en op andere plekken in de gemeente opgesteld. Bij de huisartsen, wijk- en buurthuizen en dorpshuizen zijn allerlei folders te vinden. Gert-Jan: “En natuurlijk waren er ook vele gesprekken met alle betrokkenen.”

Evaluatie wijkteam
Transitie en transformatie van Jeugdhulp, Wmo en Participatie komen in Brummen bij elkaar samen in het sociale wijkteam. Dit team werd eind 2014 gestart onder de naam Team Voor Elkaar. Onlangs is de wijkteam geëvalueerd door BMC en kreeg het team overall een ruime voldoende (7,2) als cijfer. Dat het goed gaat in Brummen leidt Gert-Jan ook af uit het feit dat er vrijwel geen enkel bezwaarschrift is binnengekomen. Maar de communicatieadviseur bekent dat dat ook heeft te maken met het besluit van college om niet te korten op de huishoudelijke hulp.

In het team werken veertien professionals intensief met elkaar samen. Centraal daarbij staan de gesprekken met de inwoners, thuis aan de keukentafel of vanuit een buurthuis in Brummen of Eerbeek. “Arbeidsmarktparticipatie is weliswaar ondergebracht in Apeldoorn bij het Activerium; maar de klantmanagers komen naar Brummen voor het voeren van gesprekken met de mensen. Dat past bij het mensbeeld dat achter Samen Goed Voor Elkaar zit. Zoveel mogelijk integraal de vragen bekijken; en zo dicht mogelijk bij de leefwereld van de individuele persoon,” vertelt de communicatieadviseur.

De backoffice zit in het gemeentehuis. Eerbeek en Brummen zijn de grootste dorpen. Daarnaast zijn er acht buurtschappen en andere dorpjes die samen de gemeente Brummen vormen. Met ingang van april is het wijkteam ook iedere week met een inloopspreekuur in vier andere kernen aanwezig: Empe, Leuvenheim, Oeken en Hall. Dit alles met als doel zo dicht mogelijk bij de inwoners zelf met elkaar in gesprek te komen.

 

Geen gemeentelijk stempel op campagne
“We hebben van begin af aan ernaar gestreefd om geen gemeentelijk stempel te drukken op Samen Goed Voor Elkaar,” zet Gert-Jan uiteen. Het moet van alle betrokken partijen zijn. De campagne staat op de kaart, maar het heeft wel zijn tijd nodig om een echte community te worden. Zodat inhoud en interactie ook veel meer van de samenwerkende partijen komt. Er is immers zoveel om met elkaar te delen! Dat geldt ook voor de collega’s van Gert-Jan. “Bijvoorbeeld op het terrein van jeugdzorg is veel werk verzet en wordt ook in de samenwerking met de regio Midden-IJssel/Oost-Veluwe veel bereikt. Maar het is nog geen vanzelfsprekendheid dat er gedeeld wordt met elkaar en op de website.”

Toen hij door een ongelukkige val even uit de running was, was dat direct te merken. De communicatieadviseur is toch nog steeds de motor achter de campagne. Op zijn planning staan weer gesprekken intern en gesprekken met het sociale wijkteam over de veranderslag.

Een belangrijk onderdeel ontbreekt nog op de website: een sociale kaart. Het is straks de bedoeling dat er een sociale kaart is waarin voor alle drie domeinen alle info over zorg en ondersteuning te vinden. Op dit moment wordt er al op het gemeentehuis intern mee proef gedraaid.

Contact met huisartsen
Naast sociale wijkteams zijn de huisartsen een belangrijke actor in de transformatie. Gert-Jan hierover: “Voor de decentralisatie waren het echt gescheiden werelden. Nu is er veel meer contact. Al werkende is een overlegstructuur tot stand gekomen.” In het begin was er nog het idee dat bij zo’n overleg alle huisartsen, praktijkondersteuners en fysiotherapeuten aanwezig zouden moeten zijn (30). Maar al gauw bleek dat de dagelijkse werkzaamheid dat niet toelieten. Huisartsen ging zich zelf organiseren. Een paar huisartsen nemen nu het voortouw en komen naar het overleg en kennis wordt daarna verder gedeeld. Gert-Jan heeft nu een speciale digitale nieuwsbrief voor de huisartsen gemaakt. Ook is er een a twee keer per jaar een netwerkbijeenkomst waar veel samenwerkingspartners aan deelnemen.

Duidelijke plek voor de Advies Raad
Ook de Maatschappelijke Advies Raad (MAR) heeft een duidelijke plek in het Brummense sociaal domein verkregen. De MAR is actief in alle drie domeinen en geeft gevraagd en ongevraagd advies aan het College van B&W over de beleidsvorming en evaluatie van de beleidsplannen Wmo, Jeugdwet en Participatiewet. Haar doelstelling is dan ook het sociaal maatschappelijk belang van de inwoners en de gebruikers van gemeentelijke voorzieningen van de gemeente Brummen te verwoorden. Op haar eigen website kan iedereen lezen over haar brieven, agenda en adviezen.

Gert-Jan is enthousiast over de MAR. “Een voorloper van de MAR had zelf een nota ouderenbeleid opgesteld. Die is later bijna helemaal overgenomen door het gemeentebestuur!” De MAR werkt hard aan verdere naamsbekendheid. Gemeente en de MAR organiseren in april gezamenlijk een conferentie. Dat helpt verder in de erkenning en herkenning! Ook intern is Gert-Jan er op alert dat dat de MAR steeds vroegtijdig bij beleid steeds betrokken wordt. Een proces dat ook deel uitmaakt van de interne veranderslag bij de gemeente Brummen.

Buurtkanaal
Nieuw is de samenwerking binnen een buurtmarktplaats. Samen met zo’n acht buurtverbinders is Buurtkanaal op touw gezet. De website staat zelfstandig maar is ook te bereiken via de website van Samen Goed Voor Elkaar. Gert-Jan: “Zo’n initiatief past natuurlijk bij de gedachte achter de transformatie. Ook dit heeft echt zijn tijd nodig voordat mensen op deze manier elkaar hulp gaan bieden en hulp vragen. En het kan natuurlijk best zijn dat inwoners dat al (meer) zijn gaan doen, maar dan niet via deze website.”

Voortdurend met betrokken partijen in gesprek
De campagne loopt nog zo’n twee jaar door schat Gert-Jan in. Hij hoopt dat mensen elkaar de komende periode nog beter gaan vinden. Dat wil hij stimuleren door voortdurend met betrokken partijen hierover het gesprek aan te gaan. Maar ook de uitbreiding van het aantal lokaties voor het inloopspreekuur van het sociale wijkteam zal dit proces stimuleren. Hij verwacht dat de website ook na die twee jaar nog blijft bestaan, inmiddels dan aangevuld met sociale kaart.

Op naar de volgende kick off
De transformatie is nog niet af. Zo werkt gemeente Brummen op dit moment aan de invulling van het Knooppunt Mantelzorg. Volop inzet op informele zorg zodat mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven. Er is een ‘Spoorboekje’ opgesteld voor de uitvoering van de plannen.  Ook wordt opnieuw gekeken naar de invulling van het welzijnsbeleid van de gemeente. “Dat gaan we samen met alle partijen, welzijnsorganisatie en inwoners opnieuw invullen. Er komen immers ook steeds meer interessante burgerinitiatieven. Ik heb al een idee voor de kick off. We laten een aantal concrete korte verhalen / cases zien en gaan vervolgens met stellingen met elkaar in gesprek. En wat mij betreft vanuit een open en kwetsbare opstelling!”